Szkolenie wstępne BHP poprzedza rozpoczęcie pracy nauczyciela, ale nie zamyka obowiązku aktualizowania wiedzy. Szkolenia okresowe służą jej uzupełnieniu i odświeżeniu, a ich terminy zależą od rodzaju szkolenia oraz zasad dotyczących danej grupy zawodowej, dlatego aktualność przygotowania ma znaczenie także po pierwszym instruktażu.
Szkolenie wstępne BHP nauczyciela przed rozpoczęciem pracy
Szkolenie wstępne BHP jest pierwszym etapem procesu szkoleń BHP i powinno zostać przeprowadzone przed rozpoczęciem pracy przez nowo zatrudnionego nauczyciela. Jest również wymagane w przypadku zmiany stanowiska lub podjęcia pracy w nowych warunkach.
Szkolenie obejmuje instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy. Instruktaż ogólny dotyczy podstawowych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, natomiast stanowiskowy odnosi się do zagrożeń i wymagań bezpieczeństwa związanych z konkretnym stanowiskiem.
Przed ukończeniem szkolenia wstępnego nauczyciel nie powinien rozpoczynać wykonywania obowiązków. Sposób organizacji szkolenia powinien odpowiadać specyfice stanowiska oraz przekazywanemu zakresowi informacji.
Instruktaż ogólny i stanowiskowy
Instruktaż ogólny jest częścią szkolenia wstępnego BHP i obejmuje ogólne zasady bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujące w zakładzie, w tym w placówce. Nie odnosi się jeszcze do szczegółowych warunków wykonywania pracy na konkretnym stanowisku.
Instruktaż stanowiskowy odnosi zasady bezpieczeństwa do konkretnego stanowiska. W przypadku nauczyciela dotyczy specyficznych zagrożeń oraz wymagań związanych z wykonywaniem obowiązków w danym środowisku pracy.
| Element szkolenia | Czego dotyczy | Znaczenie dla nauczyciela |
|---|---|---|
| Instruktaż ogólny | Ogólnych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujących w zakładzie | Przekazuje podstawowe zasady BHP obowiązujące w placówce |
| Instruktaż stanowiskowy | Specyficznych zagrożeń i wymagań konkretnego stanowiska | Odnosi zasady bezpieczeństwa do warunków pracy nauczyciela |
Co ile nauczyciel odbywa szkolenie okresowe BHP?
Szkolenie okresowe BHP służy uzupełnieniu i odświeżeniu wiedzy po szkoleniu wstępnym. Nauczyciel ma obowiązek odbywać je w określonych terminach, a pracodawca powinien kontrolować daty kolejnych kursów. Ich częstotliwość zależy od rodzaju wykonywanej pracy i stanowiska, dlatego nie należy przyjmować jednego terminu jako uniwersalnego.
Przy planowaniu kolejnego szkolenia trzeba uwzględnić termin wyznaczony dla danego stanowiska oraz organizację pracy w placówce. W razie istotnych zmian warunków pracy lub zasad bezpieczeństwa pracodawca może wymagać dodatkowej aktualizacji wiedzy. Szkolenie okresowe służy regularnemu uzupełnianiu wiedzy BHP.
Od kiedy liczy się ważność szkolenia i kiedy trzeba je odnowić?
Ważność szkolenia BHP liczy się od dnia jego odbycia. Przy planowaniu kolejnego kursu trzeba sprawdzić termin przewidziany dla danego rodzaju szkolenia i grupy pracowników. Po upływie okresu ważności należy przeprowadzić szkolenie odświeżające, które aktualizuje wiedzę potrzebną do bezpiecznego wykonywania pracy.
Kontrola terminu powinna uwzględniać:
- odbycie szkolenia – od tego momentu analizuje się jego okres ważności;
- rodzaj szkolenia i stanowisko – termin odnowienia zależy od zasad przypisanych danej grupie pracowników;
- upływ ważności – oznacza konieczność zaplanowania kolejnego szkolenia;
- powrót po nieobecności – jeśli termin upłynął podczas urlopu, obowiązek aktualizacji szkolenia powstaje przy powrocie do wykonywania obowiązków;
- zmiany w warunkach pracy – mogą uzasadniać dodatkową aktualizację wiedzy, niezależnie od zwykłego harmonogramu.
Pracodawca powinien regularnie porównywać daty odbytych szkoleń z terminami wymaganymi dla danego stanowiska i odpowiednio wcześniej organizować kolejne szkolenie. Dotyczy to także szkoleń realizowanych online: forma szkolenia nie zmienia potrzeby kontrolowania jego aktualności ani terminu odnowienia.
Jak udokumentować ukończenie szkolenia BHP nauczyciela?
Podstawowym potwierdzeniem odbycia szkolenia BHP jest dokumentacja szkolenia, w szczególności karta szkolenia. Powinna umożliwiać wykazanie, że nauczyciel uczestniczył w wymaganym szkoleniu oraz kiedy je przeprowadzono. Samo ustne potwierdzenie ani informacja o zapisaniu pracownika na kurs nie zastępują takiego dokumentu.
W dokumentacji należy zachować kartę szkolenia oraz inne dokumenty związane z jego przeprowadzeniem, jeżeli zostały sporządzone. W przypadku szkolenia realizowanego zdalnie mogą to być także dokumenty potwierdzające udział, wynik egzaminu lub zaliczenie oraz certyfikat. Dokumentacja powinna być przechowywana w teczce osobowej nauczyciela i pozostawać dostępna do kontroli.
Przy kompletowaniu dokumentów trzeba sprawdzić przede wszystkim, czy:
- karta szkolenia jest sporządzona i dotyczy konkretnego nauczyciela;
- zawiera podstawowe dane szkolenia, w tym datę, tematykę, dane osoby prowadzącej i uczestnika;
- obejmuje potwierdzenie odbycia szkolenia, w szczególności podpis pracownika, jeżeli jest wymagany;
- zachowano dokumenty dodatkowe, jeżeli forma szkolenia wymagała udokumentowania udziału albo zaliczenia;
- dokumenty można powiązać z dokumentacją pracowniczą nauczyciela i przedstawić jako dowód realizacji obowiązku szkoleniowego.
Dotyczy to również szkolenia BHP realizowanego online — zdalna forma nie eliminuje potrzeby udokumentowania udziału i zaliczenia.
Szkolenie BHP a umowa zlecenie, pierwsza pomoc i ochrona przeciwpożarowa
Przy umowie zlecenie zasady szkolenia BHP mogą obejmować także zleceniobiorcę, ale zakres obowiązku zależy od reguł dotyczących tej formy współpracy. Nie można więc z góry przyjąć, że w każdej umowie zlecenie wymagany jest identyczny zakres szkolenia jak przy umowie o pracę.
Ochrona przeciwpożarowa i pierwsza pomoc są powiązanymi obszarami bezpieczeństwa. Szkolenia PPOŻ często przeprowadza się razem ze szkoleniami BHP, natomiast szkolenie z pierwszej pomocy uzupełnia przygotowanie do reagowania w sytuacjach nagłych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie te zagadnienia zawsze stanowią jeden kurs.
| Obszar | Znaczenie w pracy nauczyciela | Relacja do szkolenia BHP |
|---|---|---|
| Szkolenie BHP | Dotyczy zasad bezpiecznego wykonywania powierzonych czynności i reagowania na zagrożenia. | Przy umowie zlecenie zakres obowiązku zależy od zasad odnoszących się do tej formy współpracy. |
| Ochrona przeciwpożarowa | Obejmuje przygotowanie do reagowania na zagrożenie pożarowe. | Może być realizowana razem ze szkoleniem BHP albo jako odrębny, powiązany zakres. |
| Pierwsza pomoc | Przygotowuje do udzielania pomocy poszkodowanym w sytuacjach nagłych. | Uzupełnia przygotowanie związane z bezpieczeństwem i higieną pracy; nie musi oznaczać tego samego kursu co BHP. |
Również szkolenie bhp dla nauczycieli online nie przesądza samo przez się o zakresie pierwszej pomocy ani ochrony przeciwpożarowej. Trzeba sprawdzić, jakie zagadnienia obejmuje konkretny program i czy odpowiada on warunkom wykonywania danego zlecenia.
Skutki dopuszczenia nauczyciela do pracy bez aktualnego szkolenia
Brak aktualnego szkolenia BHP może oznaczać, że nauczyciel nie powinien zostać dopuszczony do pracy do czasu uzupełnienia wymaganego obowiązku. Aktualność szkolenia ma znaczenie dla dopuszczenia pracownika do pracy, a jej brak może oznaczać niewykonanie obowiązku pracodawcy.
Przestrzeganie przepisów BHP, w tym obowiązku szkoleń, kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy. W razie stwierdzenia nieprawidłowości placówka może zostać zobowiązana do usunięcia naruszenia, a za niewykonanie obowiązku szkoleń mogą zostać nałożone sankcje finansowe. Konkretne konsekwencje zależą od ustaleń kontroli i okoliczności danej sprawy.
- Dla placówki: brak aktualnego szkolenia może oznaczać niewykonanie obowiązku pracodawcy i ryzyko sankcji finansowych podczas kontroli PIP.
- Dla dopuszczenia do pracy: nauczyciel bez wymaganego, aktualnego szkolenia nie powinien wykonywać pracy do czasu uzupełnienia tego obowiązku.
- Dla nauczyciela: brak szkolenia może zostać potraktowany jako naruszenie obowiązków pracowniczych, zależnie od okoliczności sprawy.
- W razie kontroli: istotne będzie ustalenie, czy placówka zapewniła wymagane szkolenie oraz czy nauczyciel został dopuszczony do pracy mimo braku jego aktualności.
Przed dopuszczeniem nauczyciela do pracy pracodawca powinien zweryfikować aktualność szkolenia i uzupełnić brak, jeśli szkolenie utraciło ważność.
